Smrt Slavka Aleksića u Trebinju i formalna obustava postupka protiv Branislava Gavrilovića Brneta pred Sudom Bosne i Hercegovine zbog njegove smrti u Beogradu zatvorile su, skoro istovremeno, dvije ratne biografije koje su tri decenije egzistirale izvan pravne odgovornosti.
Iza njih ostaje ista struktura: četnički aparat nastao u spoju beogradske Državne bezbjednosti, Šešeljeve radikalske ideologije i vojne logistike JNA, koji je tokom rata kontrolisao ključne tačke oko Sarajeva i Igmana.
Ključne linije
Slavko Aleksić nije bio marginalna figura. Kao komandant „Novosarajevskog četničkog odreda“ Vojske RS s bazom na Grbavici, držao je linije na Jevrejskom groblju i okolnim kotama iznad Sarajeva, koje su u presudama Haškog tribunala označene kao ključna snajperska gnijezda opsade.
Svjedoci su govorili o sistematskom nasilju nad civilima, prisilnom radu i zarobljenicima tjeranim da kopaju rovove iz kojih se pucalo na grad. Aleksić, pravnik po obrazovanju i član Srpske radikalne stranke, nosio je titulu četničkog vojvode koju mu je dodijelio Vojislav Šešelj 1993. godine, a kasnije i Momčilo Đujić. Nakon Dejtona učestvovao je u organizovanom povlačenju i iseljavanju Srba s Grbavice, procesu obilježenom pritiscima i strahom. Za ratne zločine tokom opsade Sarajeva nikada nije procesuiran; jedina presuda došla je 2022. godine zbog govora mržnje na skupu Ravnogorskog pokreta.
Predratni kriminalac
Njegov ratni saputnik Branislav Gavrilović Brne potekao je iz sasvim druge društvene zone, ali iz iste političke infrastrukture. Prije rata bio je poznat kao nasilnik i kriminalac sarajevskog noćnog podzemlja. U proljeće 1991., u njegov život ulaze Vojislav Šešelj i Dragan Filipović Fića, operativac Državne bezbjednosti Srbije. Izabran je jer je bio sestrić četničkog vojvode iz Drugog svjetskog rata Save Derikonje, što mu je davalo „historijski pedigre“.
U maju 1991. postrojen je na Romaniji kao dio prvog Šešeljevog četničkog odreda, a zatim sa Slavkom Aleksićem odlazi na obuku u kasarnu JNA Bubanj Potok kod Beograda. Tokom rata komanduje paravojnom formacijom „Brnetovi četnici“, kasnije uklopljenom u Vojsci RS kao Četnički korpus „Savo Derikonja“. Njegova jedinica učestvuje u pokušaju presijecanja Sarajeva 1992. i u operacijama na Igmanu.
Tužilaštvo BiH ga je 2020. optužilo za ratne zločine počinjene u julu 1993. na Golog brdu, navodeći da je lično ubio jednog zarobljenika Armije BiH, dok su njegovi podređeni po njegovom naređenju ubili još dvojicu i zlostavljali druge. Sud BiH je djelimično potvrdio optužnicu i raspisao potjernicu, ali Brne nikada nije došao pred sud. Umro je u Beogradu 2025.
Sud Bosne i Hercegovine potvrdio da je i formalno obustavio postupak protiv Branislava Gavrilovića, optuženog za ratne zločine na području Ilidže i Hadžića tokom 1992. i 1993. godine, usljed njegove smrti, čime je završeno jednog nikad do kraja istraženo i procesuirano poglavlje rata u BiH.
Kriminalac pod zaštitom
Aleksić je bio institucionalni četnik, komandant u uniformi Vojske RS i čuvar snajperskih linija iznad Sarajeva. Brne je bio paravojni proizvod Državne bezbjednosti Srbije, kriminalac s političkom zaštitom i ratnom licencom za ubijanje. Obojica su nosila titule vojvoda, imali zaštitu iz Beograda i umrli bez presude za ratne zločine. Njihove biografije su završene, ali mreža koja ih je stvorila nikada nije do kraja rasvijetljen.
Dnevni avaz/ASinfo
